Makro Evrende, bir futbol topunun hızından, gezegenlerin, yıldızların hareketine kadar her şey klasik fizikle açılıyor ve anlamaya çalışıyoruz. Uzun zamanlar boyunca birçok şey klasik fizikte açıklamayı başardık ve Fizik sayesinde yeni teknolojiler ürettik. Tabii ki Sadece fizik değil, diğer birçok bilim dalında işin içine girdi ve evrenin doğasını anlama yolunda bize yardımcı oldu. Klasik fizikte Örneğin Bir gezegenin yörüngesini kesin olarak ölçebilir ya da bir futbol topunun hızını kesin olarak gözlemleyebilir ve olacakları ön görebilirsiniz. Örneğin bir futbol topunun ne zaman yavaşlayacağını ve yere düşeceğini ve buna benzer şeyler hesaplayıp hesaplarınız doğruysa kesin olarak açıklayabilirsiniz. Fakat öyle bir bilim dalı var ki, bildiğimiz anlamda her şeyi altüst eden, yıkıp geçen bir bilim dalı. Bu bilim dalı kuantum fiziği.
Öncelikle belirtmek istiyorum ki, daha önceden de Kuantum fiziğine merak saran kişiler olabilir. Ne kadar araştırırsa araştırsınlar akıllarına takılan ve kafayı yedirtme noktasına bu çok sorun kafalarına takılabilir. Burada sizlerle Richard feynman'ın bir sözünü paylaşmak istiyorum. “Kuantum fiziğini anlayamadığınız için üzülmeyin. Zaten kimse anlamıyor.” Bu evrende klasik Fizikle açıklanamayan ve klasik fizik için anormal olan birçok durum söz konusu. İllaki rast gelmişsinizdir. Işınlanma, kuantum dolanıklığı ve buna benzer Kuantum fiziğine dahil konulara. Tabii ki Bu konular üzerinde Hala yoğun araştırmalar var. Fakat her geçen gün bu evreni anlamaya ve açıklamaya doğru emin adımlarla ilerliyoruz.
Peki nedir bu kuantum fiziği?
Neden bu kadar kafa karıştırıcı? Bildiğiniz üzere madde dediğimiz şey atomlardan ve bu atomların bağlarından oluşur. Atom deyince bir çok insanın aklında kocaman bir atom modeli belirir. Fakat bu şeyler aslında o kadar da büyük değillerdir. Bir atomun boyutu bir anda angströmdür. Yani metrenin on milyarda birine denk bir boyuttadır. Atomların büyük bir çoğunluğu boşluktan oluşur ve kütlesinin hemen hemen tamamı çekirdeğindedir. Bu duruma şöyle bir örnek verecek olursak, 3 boyutlu bir küp alanı tamamen atom çekirdeği ile dolduracak olsaydınız, o alanın ağırlığı 10 üzeri 17 kilogram, yani 100 trilyon Ton olurdu. Çok garip fakat atom seviyesinde olduğumuzu unutmayalım ve buradaki Evren başlı başına tuhaflıklardan oluşuyor zaten. İşte bu evrede yani madde ve ışığı atom ve atom altı seviyede inceleyen bilim kuantum fiziğidir. Albert Einstein için akıl ve mantığa sığmayan bir yer Burası. Fakat Birçok araştırmayı yine o yapmış ve birçok teoriyi yine o ortaya atmıştır. Peki neden? Yani ne var burada? Neden bu kadar karmaşık? Çünkü gerçek hayatta gözlemleyebildiğimiz ve klasik fizikle açıklaya bildiğimiz her şeye ters burası. Örnek verecek olursak kuantum dolanıklığı.
Nedir bu kuantum dolanıklığı?
Öncelikle şunu söylemem gerekir ki atom altı seviyede her parçacığın bir spini yani dönme yönü vardır. kimi Saat yönünde dönerken Kimi saat yönünün tersine döner. Tam olarak böyle olmasa da en basit haliyle böyledir ve eğer siz atom altı iki parçağı yeteri kadar yaklaşırsanız o parçacıklar arasında bir bağ oluşur ve bu parçacıklar artık dolanık parçacıklar olurlar. Yani kardeş gibi düşünün. Sanki aralarında bir bağ oluyormuş gibi. Peki ne olacak yani? İşte bazı anormallikler burada başlıyor. Bu dolanık parçacıkları evrenin neresine koyarsanız koyun, birini evrenin bir ucuna diğerini öbür ucuna bile koysanız, o parçacıklardan birini gözlemlediğinizde gözlemlediğiniz parçacık sağa doğru dönüyorsa öbürü sola doğru döner. Yani aralarında anlık bir iletişim söz konusudur. Fakat klasik fizik der ki, evrende hiçbir şey ışık hızını geçemez. Yani asla ışıktan hızlı bir haberleşme olamaz. Yani kuantum dolanıklığı klasik fiziğe göre imkânsızdır. Der fizik bize. Ama tanıştırayım. Burası kuantum fiziği ve buradaki şeyler klasik fizikle açıklanamayacak şeyler. Ondan dolayıdır ki zaten ayrı bir bilim dalı olarak incelenir.
Öncelikle belirtmek istiyorum ki, daha önceden de Kuantum fiziğine merak saran kişiler olabilir. Ne kadar araştırırsa araştırsınlar akıllarına takılan ve kafayı yedirtme noktasına bu çok sorun kafalarına takılabilir. Burada sizlerle Richard feynman'ın bir sözünü paylaşmak istiyorum. “Kuantum fiziğini anlayamadığınız için üzülmeyin. Zaten kimse anlamıyor.” Bu evrende klasik Fizikle açıklanamayan ve klasik fizik için anormal olan birçok durum söz konusu. İllaki rast gelmişsinizdir. Işınlanma, kuantum dolanıklığı ve buna benzer Kuantum fiziğine dahil konulara. Tabii ki Bu konular üzerinde Hala yoğun araştırmalar var. Fakat her geçen gün bu evreni anlamaya ve açıklamaya doğru emin adımlarla ilerliyoruz.
Peki nedir bu kuantum fiziği?
Neden bu kadar kafa karıştırıcı? Bildiğiniz üzere madde dediğimiz şey atomlardan ve bu atomların bağlarından oluşur. Atom deyince bir çok insanın aklında kocaman bir atom modeli belirir. Fakat bu şeyler aslında o kadar da büyük değillerdir. Bir atomun boyutu bir anda angströmdür. Yani metrenin on milyarda birine denk bir boyuttadır. Atomların büyük bir çoğunluğu boşluktan oluşur ve kütlesinin hemen hemen tamamı çekirdeğindedir. Bu duruma şöyle bir örnek verecek olursak, 3 boyutlu bir küp alanı tamamen atom çekirdeği ile dolduracak olsaydınız, o alanın ağırlığı 10 üzeri 17 kilogram, yani 100 trilyon Ton olurdu. Çok garip fakat atom seviyesinde olduğumuzu unutmayalım ve buradaki Evren başlı başına tuhaflıklardan oluşuyor zaten. İşte bu evrede yani madde ve ışığı atom ve atom altı seviyede inceleyen bilim kuantum fiziğidir. Albert Einstein için akıl ve mantığa sığmayan bir yer Burası. Fakat Birçok araştırmayı yine o yapmış ve birçok teoriyi yine o ortaya atmıştır. Peki neden? Yani ne var burada? Neden bu kadar karmaşık? Çünkü gerçek hayatta gözlemleyebildiğimiz ve klasik fizikle açıklaya bildiğimiz her şeye ters burası. Örnek verecek olursak kuantum dolanıklığı.
Nedir bu kuantum dolanıklığı?
Öncelikle şunu söylemem gerekir ki atom altı seviyede her parçacığın bir spini yani dönme yönü vardır. kimi Saat yönünde dönerken Kimi saat yönünün tersine döner. Tam olarak böyle olmasa da en basit haliyle böyledir ve eğer siz atom altı iki parçağı yeteri kadar yaklaşırsanız o parçacıklar arasında bir bağ oluşur ve bu parçacıklar artık dolanık parçacıklar olurlar. Yani kardeş gibi düşünün. Sanki aralarında bir bağ oluyormuş gibi. Peki ne olacak yani? İşte bazı anormallikler burada başlıyor. Bu dolanık parçacıkları evrenin neresine koyarsanız koyun, birini evrenin bir ucuna diğerini öbür ucuna bile koysanız, o parçacıklardan birini gözlemlediğinizde gözlemlediğiniz parçacık sağa doğru dönüyorsa öbürü sola doğru döner. Yani aralarında anlık bir iletişim söz konusudur. Fakat klasik fizik der ki, evrende hiçbir şey ışık hızını geçemez. Yani asla ışıktan hızlı bir haberleşme olamaz. Yani kuantum dolanıklığı klasik fiziğe göre imkânsızdır. Der fizik bize. Ama tanıştırayım. Burası kuantum fiziği ve buradaki şeyler klasik fizikle açıklanamayacak şeyler. Ondan dolayıdır ki zaten ayrı bir bilim dalı olarak incelenir.
Moderatörün son düzenlenenleri:
